بیماری کبد چرب چیست و علائم شناخت بیماری کدام است؟

?نوشته : علی محمدی
كبد چرب غير الكلي يك التهاب كبدي است كه در اثر تجمع بيش از اندازه ي چربي در بافت
كبد ايجاد مي شود. دربيماري كبد چرب تجمع بيش از حد چربي دركبد، گاه باعث اختلال در
فعاليت طبيعي بافت كبد مي گردد كه مي تواند سير پيشرونده پيدا كند و باعث نارسايي كبد و يا
سيروز كبدي گردد…
علت بیماری کبد چرب
اگرچه علت اصلي بيماري كبد چرب مشخص نيست، ولي به نظر مي رسد اين بيماري ارتباط
نزديك با برخي بيماري هاي متابوليك دارد كه از آن جمله: چاقي، افزايش كلسترول و تري
گليسريد خون و ديابت را مي توان نام برد. در درمان كبد چرب، كنترل اين بيماري هاي زمينه اي
بسيار موثر مي باشد.گفته مي شود مصرف زياد انرژي باعث خواهد شد كبد نتواند سوخت و ساز
طبيعي را انجام دهد و در نتيجه انرژي اضافي به صورت چربي در كبد ذخيره شود.
بيماري كبد چرب اغلب افراد را در سنين ميانسالي مبتال مي كند. اكثر بيماران از افزايش وزن و
چاقي به ويژه چاقي شكمي رنج مي برند. همچنين مي توانند دچار افزايش چربي هاي خون بوده و
يا از مبتلایان به ديابت باشند.از آنجا كه در سال هاي اخير شيوع چاقي و بيماري هاي متابوليك
در جوانان افزايش قابل توجهي يافته است، جواناني كه با چاقي و بيماري كبد چرب به پزشك
مراجعه مي نمايند، كم نيستند. البته بايد ذكر كرد بيماراني هستند كه بدون داشتن هيچ كدام از
عوامل خطر ذكر شده و بدون هيچ دليل شناخته شده اي، مبتلا به كبد چرب مي گردند.افزايش
چربي در بدن كه معمولا با چاقي شكمي همراه است، به همراه افزايش چربي هاي خون و افزايش
فشار خون، همه از علائم مجموعه اي از اختلالات تحت نام “سندرم متابوليك “هستند كه اين
سندرم دقيقا وابسته به مقاومت انسولين مي باشد.
مجموعهاي از عوامل باعث رسوب مزمن چربي در كبد و التهاب و نارسايي مزمن در كبد
ميشوند.كبد چرب به دو گروه عمده تقسيم ميشود؛ كبد چرب الكلي كه ناشي از مصرف طولانی
مدت الكل ميباشد و جنسيت و نژاد در اين مساله دخيل هستند كه آسياييها بيشتر مستعد
آسيب ناشي از مصرف الكل و ايجاد كبد چرب الكلي هستند و اين بيماري در خانمها بيشتر از
آقايان شايع است.
كبد چرب غير الكلي را ميتوان به عنوان دومين دسته از كبد چرب نام برد..اين نوع كبد چرب در
جامعه ما شيوع بيشتري دارد، عوامل زيادي كه بسياري از آنها جنبه ژنتيكي دارند در بروز اين نوع
كبد چرب موثرند، مطالعات نشان داده عوامل زمينه ساز ديابت و بيماريهاي قلبي و برخي
بيماريهاي متابوليسم با بروز كبد چرب غير الكلي در رابطه است.«در بين اين عوامل ديابت يك علت مهم و شناخته شده در ايجاد كبد چرب ميباشد و هر چه طول مدت ابتلا به ديابت طولانی
باشد و يا درمان آن ناقص انجام گيرد احتمال ابتلا به كبد چرب در اين افراد بيشتر است و در آنها
ابتلا به التهاب ناشي از كبد چرب بيشتر از افراد عادي است.
علائم و شیوع بیماری کبد چرب
از آنجا كه بيماري كبد چرب سير پيشرونده دارد مي تواند در مراحل اوليه بدون علامت باشد تا
زماني كه تاثيرات منفي بر عملكرد كبد ايجاد نمايد. در آن زمان علائمی از قبيل احساس ضعف،
خستگي و كاهش وزن بروز مي كنند.
از آنجا كه سير اين بيماري مزمن است، شايد سال ها طول بكشد تا منجر به ايجاد سيروز كبدي
(جايگزيني سلول هاي كبدي با سلول هاي فيبروز و در نهايت نارسايي كبد گردد.)
در نقطه مقابل، در موارد نادري به دليل ناشناخته، سير بيماري كبد چرب متوقف و يا حتي به
حالت طبيعي باز مي گردد، بدون آنكه درمان مشخصي انجام گرفته باشد.
كبد چرب
بين 10 تا 30درصد بزرگسالان در كشورهاي پيشرفته مبتلا به بيماري كبد چرب هستند كه
معمولا شامل افراد چاق در سنين ميانسالي است.
با توجه به شيوه زندگي اعم از نوع تغذيه و فعاليت بدني، شيوع بيماري كبد چرب در كشورهاي در
حال توسعه به ويژه در جامعه شهري افزايش چشمگيري داشته است.
كاهنده LDL در بيماران مبتلا به كلسترول از راههاي مفيد در كنار ورزش و كاهش وزن براي
درمان كبد چرب است.
اطلاعات مفید درباره بیماری کبد چرب
انباشته شدن چربي در سلولهاي كبدي ميتواند به التهاب اين سلولها منجر شود. كبد نقش
مهمي در سوخت و ساز و شكستن چربيها در بدن دارد. در صورت بروز اختلال در آن، چربي در
كبد رسوب كرده و موجب بروز كبد چرب ميشود.
یکی از فعالیتهای مهم کبد، ذخیره سازی و سوخت و ساز چربیها در بدن است. کبد طبیعی حاوی
حدود پنج گرم چربی در 100گرم وزن خود میباشد. هر گاه مقدار چربی بیش از پنج درصد وزن آن
افزایش یابد به این حالت “کبد چرب” گفته میشود.
كبد چرب، بيماري شايعي در جامعه است و در نتيجه بسياري از بيماريها و يا حالتهاي تغذيهاي
در بدن ايجاد ميشود .انباشته شدن چربي در سلولهاي كبدي ميتواند به التهاب اين سلولها
منجر شود. كبد نقش مهمي در سوخت و ساز و شكستن چربيها در بدن دارد. در صورت بروز

اختلال در آن، چربي در كبد رسوب كرده و موجب بروز كبد چرب ميشود.
علائم و نشانه های کبد چرب:
در بيماري كبد چرب، كبد معموال علامت خاصي ندارد و به دنبال انجام آزمايشات دوره اي، اختلال
در آنزيمهاي آن مشخص ميشود و يا اين كه در زمان انجام سونوگرافي به علل ديگر، ابتلا به كبدچرب نيز تشخيص داده ميشود. البته اختالالت آنزيمي در كبد چرب معمولا خفيف است و در
اكثر موارد موجب افزايش مختصر در آنزيمهاي كبدي ميشود. در برخي موارد اين بيماري با
علائمی مانند خستگي و احساس ناراحتي در قسمت فوقاني شكم همراه است.
درمان کبد چرب:
مهمترين روش درماني در اين بيماري، رفع علت زمينهاي بروز بيماري است. كاهش وزن در افراد
چاق، ترک مصرف مشروبات الكلي، كنترل بيماري ديابت، كاهش چربيهاي خون و تغيير در شيوه
زندگي و انجام فعاليت بدني مهمترين اصول درمان اين بيماري است. در صورت درمان كبد چرب
ميتوان مانع پيشرفت ضايعه كبدي شد.
آیا کبد چرب قابل درمان است؟
آري .با كاهش وزن (در افراد چاق) يا تغيير در شيوه زندگي افزايش فعاليت جسماني، پياده روي و
…، اصلاح رژيم غذايي، قطع مصرف مشروبات الكلي، كنترل دقيق قند خون با كمك پزشك
ميتوان در جهت درمان اين بيماري نتيجه مطلوبي را به دست آورد.
در برخي موارد جهت كنترل اين بيماري با توجه به شدت عارضه، از دارو استفاده ميشود.
داروهايي نظير اورزوداكسي كوليك اسيد، ويتامين E و متفورمين نيز در درمان آن مورد استفاده
قرار ميگيرد. البته ذكر اين نكته ضروري است كه عليرغم تجويز دارو، هنوز هم كاهش وزن و
تغيير در شيوه زندگي از اركان اصلي درمان بيماري كبد چرب به شمار ميروند.
آیا کبد چرب بیماری خطرناکی است؟
در اكثر موارد اين بيماري خطرناک نيست. در صورت درمان نشدن به موقع در درازمدت مقادير
زيادي چربي در كبد رسوب ميكند و موجب بروز التهاب كبدي ميشود. اين بيماري ممكن است
موجب ابتلا به سيروز در كبد شود بنابراين نبايد نسبت به اين عارضه بي تفاوت بود. مصرف برخي
از داروها مانند داروهاي ضد فشار خون متيل دوپا، داروهاي مسكن مثل ايندومتاسين و … و
داروهاي ضد افسردگي از جمله ايمي پرامين ميتواند به اختلال در آنزيمهاي كبدي منجر شود كه
با قطع آنها، ميزان آنزيمها طبيعي ميشود.
چی بخوریم و چی نخوریم ؟
غذاهاي مضر براي جلوگيري از آسيب ديدن كبدتان ، از خوردن غذاهاي زير اجتناب كنيد:
چاي ، سرخ كردني ، غذاهاي چرب و پر حجم ، سير داغ ، پياز داغ ، آب همراه غذا ، دوغ همراه
غذا ، تخم مرغ ، تنقالت شور ، دارو ، پفك ، يخمك ، روغن سرخ كردني ، شيريني ، غذاي فريز
شده ، نمك زياد ، ترشيجات ، رب ، سس و…
غذاهای مفید برای کبد:
آب روز6 ليوان آب كه حتماً بايد نيم ساعت قبل از غذا و دو ساعت و نيم بعد از غذا نوشيده
شود . ، ميوه جات ، ليمو ترش ، روزي4-5 واحد سبزيجات ، ترشيجات طبيعي مثل زرشك يا
شاتوت كه بهترين دارو است .( انواع مركبات ، غلات سبوس دار.