علم مهم ترین وسیله در اجرای مراسم سوگواری محرم به شمار می رود در هر یک از نقاط استان هر یک از علم ها را به نشانه امام حسین (ع) و اصحابش نامگذاری کرده و هر علم را نمادی از آن شخصیت می پندارند.

به ‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان‌جنوبی، سید احمد برآبادی مسئول حوزه پژوهش اداره کل گفت:  مراسم علم بندان یا عقد علم در بیرجند و برخی مناطق دیگر استان در غروب آخرین روز ماه ذی الحجه انجام می شود که نشانه شروع مراسم ماه محرم هست. در برخی روستاها این مراسم در روزهای پنجم، ششم و هفتم محرم آغاز می شود و علت آن را ورود اهل بیت به کربلا ذکر می کنند.

وی افزود: علم ها اغلب بانی و علمچی دارند که صاحب علم محسوب می شوند. این کار به طور موروثی از پدر به پسر بزرگ تر خانواده می رسد.. روز علم بندان مردم را به وسیله چاووشی خوانی یا اعلام از بلندگو آگاه می سازند پس از جمع شدن مردم، بزرگان و سادات محل لباس ها، دستمال، پارچه ها و توغ towq علم را می بندند و در حین کار اسپند دود می کنند، یک نفر چاووشی می خواند و دیگران صلوات می فرستند.

مراسم و آئین علم بندان  به شماره ۶۲۷- ۲۲/۹/۹۱ در فهرست میراث معنوی کشور(ناملموس ) به ثبت رسیده است .