✅ ۱۰ ویژگی ممتاز یک خبرنگار

?عمادالدین مزاری *

♦️ یکم- ژورنالیست حرفه‌ای در وهله ی اول باید بنویسد، بنویسد و بنویسد! وقایع هر روزش را به رشته تحریر درآورد؛ اگر ارزش خبری داشت در رسانه یا صفحه شخصی اش در فضای مجازی منتشر کند و اگر هم نه، برای خودش آرشیو کند. مرور این روزنوشت ها در آینده، خاطرات نوستالژیکی را زنده می کند.
نوشتن یک اصل است، چونان ورزشکاری که هر روز نرمش می کند تا آمادگی جسمانی اش را حفظ کند.

♦️ دوم- یک خبرنگار باید به ‌روز باشد و به فناوری‌های نوین مسلط؛ نمی توان داعیه رسانه‌ای بودن داشت، اما با تلگرام، اینستاگرام و امثالهم بیگانه بود. از یک اهل قلم پذیرفته نیست که از ابزارهای روز اطلاع رسانی به دور باشد.

♦️ سوم- حرمت قلم را پاس بدارد و با تملق میانه ای نداشته باشد. شاید راز بقای یک مدیر، مجیزگویی باشد، اما برای خبرنگارِ متملق، جایی میان مردم نیست. در قرآن کریم به قلم سوگند یاد شده و روا نیست این حرفه را با چاپلوسی آلوده کنیم.
ناگفته پیداست که مرز میان تمجید رخدادهای قابل ستایش، با تملق روشن است.

♦️ چهارم- حق جو و حق گو باشد و در طلبش به جز از خدا نهراسد؛ ولو بلغ ما بلغ!
از قدیم گفته اند «حرف حق تلخ است» اما حلاوت شفاف سازی و گام برداشتن در مسیر افشای حقیقت، به آن تلخی می ارزد. قلم یک خبرنگار باید روشنگر زوایای تاریک و پنهان جامعه باشد.

♦️ پنجم- شجاع و جسور باشد. شجاعت گاهی در میدان جنگ نمود پیدا می‌کند و خبرنگاری که از میان آتش و خون گزارش مخابره می‌کند و گاه نیز گزارشگری که به طور زنده، فارغ از چارچوب های خشک تلویزیون، واقعیت را آن گونه که هست بازتاب می دهد؛ و یا خبرنگاری که در مقابل آمار و اخبار غلط یک مدیر در نشست خبری، واکنش نشان می دهد تا حقیقت، مکتوم نماند.
مرز میان شجاعت و جسارت نیز، با اهانت و تخریب روشن است.

♦️ ششم- اهل مطالعه باشد. همان طور که رسانه مجازی جای روزنامه کاغذی را نمی‌گیرد، اینترنت نیز نمی‌تواند جایگزین کتاب باشد. مطالعه، دایره واژگان یک نویسنده را وسعت می بخشد و بر دانش وی می افزاید.

♦️ هفتم- به تشکیلات صنفی حرفه اش احترام بگذارد و عضو انجمن های صنفی، خانه مطبوعات و… باشد. اساساً هیچ تشکل صنفی برای اعضایش معجزه نمی‌کند، اما خبرنگار باید هویت و اصالت صنفی داشته و کارت خبرنگاری حرفه‌ای، سر جیبش باشد. یادمان نرود که حرمت امامزاده به متولی آن است.

♦️ هشتم- در بخش های مختلف خبر و روزنامه نگاری، دستی بر آتش داشته باشد. این که سردبیر باید سر جای خودش باشد و هر حوزه اعم از سیاسی، حوادث، ورزشی و… خبرنگار تخصصی خودش را داشته باشد، حرف درستی است، اما خبرنگار می‌تواند یک عکاس خوب هم باشد و علاوه بر خبرنویسی به فنون یک گفت و گوی چالشی نیز مسلط؛ و یا حتی قدری صفحه‌آرایی بداند.
یک ژورنالیست خوب، نباید تک بعدی باشد.

♦️ نهم- بی طرف یا به عبارتی مستقل باشد. هیچکس بی نظر نیست و آدم بی رأی، سینه قبرستان خوابیده، اما نباید گرایشات سیاسی را در نوع انعکاس یک خبر دخالت داد. شاید کری خوانی و غلو کردن های آمیخته به کذب در فوتبال و نشریات ورزشی قابل پذیرش باشد، اما سیاست، عرصه مطایبه نیست.
یک روزنامه نگار مختار است که تحلیل بنویسد و از منظر تعلقات سیاسی اش ماجرا را تفسیر کند، اما خبر و اصالت و صحت آن را نباید با تحلیل، خلط کرد. رعایت اصل بی طرفی و بی غرض و مرضی، لازمه ی حرفه خبرنگاری است.

♦️ دهم- قدرت تحلیل و تفسیر داشته باشد. امروز به لطف فضای مجازی، همه ما از خرد و کلان در معرض خبریم؛ اقیانوسی از مطالب و اخبار به عمق یک سانتی متر! پس آنچه یک خبرنگار را از عوام الناس متمایز می کند، قدرتِ تحلیل وقایع است.

♦️ جان کلام این که قلم به مثابه قلبی تپنده که خون را در رگ ها جاری می سازد، حیات بخش جامعه است؛ حرمتش را پاس بداریم و آن را به ناحق بر سینه ی کاغذ ندوانیم …

*سردبیر روزنامه صبح زاهدان و مدیرعامل اسبق خانه مطبوعات سیستان و بلوچستان