مستند نگاری و تهیه پرونده ثبتی نان های سنتی شهرستان طبس

محمد عرب رئیس اداره میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی شهرستان طبس از مستندنگاری و تهیه پرونده ثبت یکی از نان های سنتی شهرستان طبس برای ثبت در فهرست میراث معنوی کشور خبر داد و گفت: شهرستان طبس با وسعت و تنوع فرهنگی زیاد ، دارای زمینه های متعدد و متنوع در حوزه های مختلف فرهنگی ، تاریخی و …. از جمله پخت نان های سنتی و شیرینی های محلی می باشد.
به گفته عرب : پرونده ثبت میراث معنوی نان سنتی تُنُک که بیشتر در روستای خسرو آباد طبس پخت می شود با کمک کارشناسان پژوهشی اداره کل تهیه و آماده ثبت می باشد.با گذشت زمان و ماشيني شدن کارها، هنوز هستند زنان روستايي که با دست پرمهر خودشان براي خانواده نان داغ درست مي‌کنند، انواع نان‌هاي محلي و خوش‌طعمي که زنان با الهام از استعداد، ذوق و هنر خانگي خود، آن‌ها را براي مصرف خانواده و يا به مناسبت‌هاي مختلف ازجمله نوروز، عروسي و عزا پخت مي‌کنند. در فرهنگ بومي مردم شهرستان طبس پخت نان تا پيش از دست‌يابي به فناوري جديد از تنوع بسياري برخوردار بوده است و تهيه و پخت نان‌هاي محلي، نشانگر ذوق، استعداد و توانمندي زنان است که به‌عنوان هنر خانگي از نسل‌هاي قبل به ميراث برده‌اند. قدمت نان‌هاي موجود به تاريخچه و قدمت قوميت‌هاي آن بستگي دارد و تهيه و پخت اين نان‌ها در طول زمان کامل‌تر شده است. نان قُرص ، انواع تافتون های محلی ، نان پنجه کش ، کماج ، فطير، نان اوزون، نان چَلپَک و نان تینی ازجمله نان‌هاي سنتي و محلي در شهرستان طبس می باشد.
عرب افزود: پخت این نان‌های سنتی بیشتر توسط خانم‌ها انجام می‌شود و بيش از ده‌ها نوع نان سنتي در مناسبت‌هاي مختلف در سطح شهرستان طبس طبخ مي‌شود که به دليل ماندگاري، عطر و طعم ويژه، علاوه بر مصرف خانواده و مردم محل می تواند بعنوان یک سوغاتی مورد مصرف گردشگران نیز قرار بگیرد.
به گفته وی :از ویژگی‌های خاص این نان های سنتی می‌توان به تنوع پخت و استفاده از گیاهان دارویی و محلی در پخت آن اشاره کرد که این ویژگی‌ها باعث شده است، تا کارشناسان این اداره علاوه بر تلاش برای ثبت آن در فهرست آثار ملی، به‌منظور آموزش و انتقال این سنت قدیمی به نسل جوان، تمام توان خود را به‌کار گرفته و برنامه ریزی‌های لازم را انجام دهند.
به گفته عرب : شهرستان طبس دارای ظرفیت غنی در بخش غذاهای محلی ، شیرینی ها و نان های سنتی، ترشیجات ، انواع مربا و همچنین آئین های به جامانده گذشته همچون شیوه سنتی کاشت داشت و برداشت است که بعنوان میراث ماندگار نیاز به مستند سازی و ثبت در فهرست میراث معنوی کشور دارد. در آبان ماه سال گذشته مهارت پخت شیرینی محلی رو ور کرده شهرستان ( مشترک با شهرستان های بیرجند، بشرویه و خوسف) با شماره 2685 در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسید.

نوشته و خبر نگار : احمد کاشانی  دبیر سرویس گردشگری و میراث و ا.حسن پور