توسعه خراسان جنوبی در گرو تأمین آب پایدار و مدیریت منابع است گفت: طرحهای راکد و حیاتی مدیریت آب در استان با تخصیص و هزینهکرد اعتباری حدود ۲ هزار میلیارد تومان در دولت چهاردهم فعال شد.
عباس سارانی با تشریح آخرین وضعیت پروژههای عمرانی حوزه آب استان اظهارکرد: در سالهای اخیر و به ویژه در دولت چهاردهم با تمرکز بر تکمیل طرحهای زیربنایی تلاش شد تا زیرساختهای پایدار تامین آب شرب، کشاورزی و صنعت استان تقویت شوند.
وی بیان کرد: یکی از مهمترین این اقدامات، تکمیل و بهرهبرداری از سد تغذیه مصنوعی بندان در شهرستان نهبندان پس از ۱۲ سال بلاتکلیفی و توقف بود.
به گزارش خبر و هنر خراسان جنوبی مدیرعامل آب منطقهای خراسان جنوبی ارزش ریالی این پروژه را بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: این سد با هدف مهار روانابهای مرزی، تقویت سفرههای آب زیرزمینی در منطقه کمآب نهبندان و کاهش خطرات ناشی از سیلابهای فصلی به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
سارانی همچنین به گرهگشایی از پروژه آبرسانی به شهرستان طبس اشاره کرد و گفت: این طرح که بیش از ۲ سال متوقف مانده بود، با جذب و اختصاص ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار، تکمیل و آماده بهرهبرداری شد، پروژه مذکور شامل اجرای ۳۲ کیلومتر خط انتقال و احداث مخزن یک هزار مترمکعبی است که با وارد مدار شدن آن، سالانه حدود ۲ میلیون مترمکعب از کسری آب شرب شهر طبس جبران میشود.
ی آبرسانی به بیرجند را یکی از اولویتهای اصلی میانمدت استان برشمرد و تصریح کرد: این طرح استراتژیک در حال حاضر با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد فعال است، با حفر و تجهیز ۶ حلقه چاه، اجرای ۶۰ کیلومتر خط انتقال و ساخت تاسیسات جانبی، ظرفیت تامین آب شرب مرکز استان ۱۵۰ لیتر بر ثانیه افزایش خواهد یافت.
سارانی اعتبار پیشبینیشده برای تکمیل نهایی این پروژه را بیش از یک هزار میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: با بهرهبرداری از طرح آبرسانی بیرجند در ۶ ماه آینده، مجموع اعتبارات هزینهشده دولت در بخش آب استان به رقم ۲ هزار میلیارد تومان خواهد رسید که رکوردی بیسابقه در تامین مالی پروژههای عمرانی منطقه است.
وی همچنین به برنامهریزی برای اجرای پروژههای بزرگ در سایر نقاط استان اشاره کرد و گفت: مطالعات و مراحل مقدماتی طرحهای بزرگی همچون آبرسانی به شهرستانهای فردوس و درمیان و همچنین پروژه حیاتی انتقال آب از دشت آهنگران به شهرستانهای قائن، زیرکوه و درمیان با پوشش ۱۴۶ روستا و برآورد اعتباری بالغ بر سه هزار میلیارد تومان در دست پیگیری است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با ارائه آماری از وضعیت نگرانکننده منابع زیرزمینی استان گفت: در حالی که میانگین وابستگی به آبهای زیرزمینی در سطح کشور حدود ۴۵ درصد است، این رقم در خراسان جنوبی به دلیل شرایط خاص اقلیمی به ۹۵ درصد میرسد در حال حاضر میزان برداشت ما از سفرهها بسیار فراتر از نرخ تغذیه و تجدیدپذیری آنهاست بهطوریکه در دشت بیرجند، میزان برداشت ۱.۴ برابر ظرفیت قابل برنامهریزی و استاندارد سفره است.
سارانی با اشاره به ممنوعیت برداشت در اکثر دشتهای استان تصریح کرد: از ۳۵ محدوده مطالعاتی آب در خراسان جنوبی، ۲۶ محدوده در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارند که زنگ خطری جدی برای پایداری زیستی استان است.
وی فرونشست زمین را یکی از مرگبارترین پیامدهای این ناترازی دانست و گفت: پدیده فرونشست زمین اکنون در ۹ شهرستان استان گزارش شده و به طور مستقیم زیرساختهای جادهای، ریلی، سازههای مسکونی و زمینهای کشاورزی ما را تهدید میکند.
سارانی ادامه داد: بررسیها نشان میدهد ۷۰ درصد عامل بروز این پدیده، برداشت بیرویه و غیرعلمی از سفرههای زیرزمینی است و تنها ۳۰ درصد آن به عوامل اقلیمی و زمینشناختی مربوط میشود.
وی گفت: در سال آبی جاری حدود ۱۲۰ میلیمتر بارندگی در استان ثبت شده که در مقایسه با بارش ۶۳ میلیمتری سال گذشته رشد ۸۸ درصدی را نشان میدهد، اما نسبت به میانگین بلندمدت (۱۰۸ میلیمتر) تنها ۱۰ درصد افزایش یافته است، با این وجود طبق دادههای مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، ۹۹.۹۸ درصد مساحت استان همچنان درگیر سطوح مختلف خشکسالی از خفیف تا بسیار شدید است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با بیان اینکه بارشهای سطحی چارهساز مخازن زیرزمینی نیستند، افزود: ظرفیت کل سدهای استان ۷۵ میلیون مترمکعب است که اکنون تنها ۱۴ تا ۱۴.۵ میلیون مترمکعب (معادل ۱۹ درصد) آن پر است، تغییرات اقلیمی و پراکندگی نامناسب بارشها مانع از ایجاد روانابهای موثر جهت ورود به مخازن سدها شده است.
سارانی کلید اصلی عبور از بحران آب استان را در مدیریت مصرف بخش کشاورزی دانست و تاکید کرد: سالانه ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب در استان مصرف میشود که سهم بخش کشاورزی ۸۷ درصد معادل ۵۵۰ میلیون مترمکعب، بخش شرب ۱۰ درصد و بخش صنعت و خدمات تنها سه درصد است.
وی ادامه داد: این تراز مصرفی به وضوح نشان میدهد که بدون اصلاح الگوی کشت، ترویج روشهای نوین آبیاری و تمرکز بر صرفهجویی در بخش کشاورزی امکان دستیابی به پایداری منابع آبی وجود نخواهد داشت و هرگونه توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی در استان منوط به صیانت از این ماده حیاتی است.
نویسنده ،خبرنگار و سردبیر: ا .حسن پور
