معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: طرح پزشک خانواده با موفقیت قابلتوجهی در مناطق روستایی استان اجرا میشود و اکنون ۱۰۰ درصد از جمعیت روستایی خراسان جنوبی با استقرار ۱۴۹ پزشک زیر پوشش کامل این طرح قرار دارند.
مجید شایسته افزود: گسترش شبکه بهداشت و درمان در مناطق روستایی یکی از اولویتهای اصلی نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران در دهههای اخیر بوده و در این راستا، طرح پزشک خانواده بهعنوان یک سیاست کلان، گام مهمی در راستای تحقق عدالت بهداشتی برداشته است.
وی با اشاره به پوشش ۱۰۰ درصدی طرح پزشک خانواده در روستاهای استان ادامه داد: این موفقیت نشاندهنده تعهد و تلاش مستمر دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و کادر بهداشتی درمانی استان در راستای تحقق عدالت بهداشتی است و فاصله بین مناطق شهری و روستایی را در سطح دسترسی به خدمات درمانی کاهش داده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند بیان کرد: در طول یک سال گذشته، ۲۹۰ هزار و ۱۹۷ ویزیت پزشک در روستاهای استان انجام شده است.
وی افزود: این خدمات گسترده شامل ویزیت پزشک عمومی، واکسیناسیون کودکان، غربالگری بیماریها، خدمات آزمایشگاهی و دندانپزشکی، مراقبتهای بهداشتی کودکان، مادران باردار و سالمندان، توزیع مکملهای دارویی و سایر خدمات بهداشتی درمانی است.
شایسته در پاسخ به چالشهای موجود، یادآور شد: بزرگترین چالش در اجرای این طرح کمبود نیروی انسانی متخصص و عمومی، کمبود تجهیزات پزشکی و درمانی، و کمبود اعتبارات و منابع مالی است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند همچنین در خصوص علت مستقر نبودن پزشک متخصص در برخی روستاها گفت: در سطح اول که خدمات بهداشتی درمانی اولیه ارائه میشود، تعریفی برای پزشک متخصص وجود ندارد و در این مراکز فقط پزشک عمومی مستقر است لذا این ساختار به گونهای طراحی شده که مراجعین در صورت نیاز به خدمات تخصصی، به مراکز سطح دوم و سوم ارجاع داده میشوند.
به گزارش خبر و هنر خراسان جنوبی شایسته در پاسخ به سوالی در خصوص کمبود دارو و تجهیزات روستاها نیز افزود: کمبود دارو در خانههای بهداشت وجود نداشته،همچنین تجهیزات آزمایشگاهی نیز موضوعیت ندارد، زیرا آزمایشگاه در مرکز خدمات جامع سلامت مستقر بوده و این امر تسهیل قابل توجهی در ارائه خدمات تشخیصی برای مردم روستایی ایجاد کرده است.
وی در خصوص برنامههای دانشگاه علوم پزشکی بیرجند برای رفع کمبود نیروی انسانی، نیز گفت: ما برای رفع چالش کمبود نیروی انسانی در مناطق محروم، از طریق جذب نیروی طرحی، استخدام و جذب متعهدین خدمت اقدام میکنیم که این برنامهها در حال اجرا هستند و نتایج مثبتی داشته است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در خصوص سرمایهگذاری در حوزه بهداشت و درمان روستایی استان نیز اظهار کرد: سال گذشته مبلغ ۳۰۰ میلیارد ریال به عنوان بودجه برای بهبود زیرساختهای الکترونیکی و تأمین و راهاندازی واحدهای بهداشتی در مناطق روستایی اختصاص داده شده است.
شایسته با اشاره به معیارهای ارزیابی خدمات نیز گفت: ارزیابی کیفیت خدمات از طریق پایش سامانههای سطح یک (سیستمهای بومیسازی شده) و پایش حضوری توسط کارشناسان بهداشتی انجام میشود.
وی در خصوص مهمترین دستاوردهای طرح پزشک خانواده در روستاها عنوان کرد: مهمترین دستاورد این طرح در پنج سال گذشته، افزایش و تسهیل دسترسی روستاییان به خدمات بهداشتی درمانی و دسترسی عادلانه روستاییان به خدمات سلامت بوده که این موضوع باعث کاهش فاصله بین مناطق شهری و روستایی در سطح دسترسی به خدمات درمانی شده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند کاهش آمار مرگ و میر مادران باردار و کودکان در روستاها را از نتایج مهم طرح پزشک خانواده برشمرد و افزود: روند کاهشی در آمارهای مربوط به مرگ و میر مادران و کودکان در روستاهای استان مشاهده شده که نشاندهنده کارآمدی طرح پزشک خانواده در ارتقای سلامت جامعه روستایی است.
وی در تشریح فرآیند ارجاع بیماران گفت: بر اساس اصول و ضوابط گسترش شبکههای بهداشتی درمانی، اولین سطح مراجعه خانه بهداشت و پایگاه سلامت، است که در صورت نیاز ارجاع به مراکز خدمات جامع سلامت، انجام می گیرد و چنانچه نیاز به خدمات تخصصی باشد ارجاع به پزشک متخصص سطح ۲ که در بیمارستان مستقر است مد نظر خواهد بود.
خراسان جنوبی با ۳۰۹ هزار و ۹۲۳ نفر جمعیت روستایی، معادل ۴۱ درصد جمعیت استان، دارای ۹۱۸ روستای بالای ۲۰ خانوار و ۸۱۱ دهیاری فعال است.
نوشته و خبرنگار : دکتر ا . زارعی دبیر سرویس پزشکی و سلامت و ا حسن پور
