در شرایط پرچالش و اضطرابآور بحران جنگ، سلامت مادران باردار و جنین آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. هرچند جنین به طور مستقیم با خطرات محیط جنگی مواجه نمیشود، اما کوچکترین تنش جسمی یا روانی مادر میتواند اثرات قابل توجهی بر روند بارداری و رشد جنین داشته باشد. این اثرات میتواند شامل زایمان زودرس، کاهش وزن جنین و آسیبهای بلندمدت روانی و جسمی باشد.
اولویتبخشی به امنیت و دوری از مناطق پرخطر:
توصیه میشود مادران باردار در صورت امکان، از مناطق تحت حملات مکرر فاصله بگیرند. مهمتر از هر چیز، دوری از صداهای جنگ و فضاهای اضطرابآور است، زیرا ترس شدید میتواند خطر زایمان زودرس را افزایش دهد.
خودمراقبتی جسمی و روانی، کلید سلامت:
برای مقابله با اثرات منفی استرس، مادران باید بر خودمراقبتی جسمی و روانی خود تمرکز کنند که میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تغذیه مناسب و نوشیدن مایعات کافی: حتی در شرایط کمبود، انتخاب مغذیترین مواد غذایی موجود حیاتی است.
- ورزش سبک و خواب کافی: این عوامل به بهبود خونرسانی به جنین کمک میکنند.
- مدیریت استرس: متخصصان توصیه میکنند مادران و اطرافیان، مصرف اخبار ناگوار را به حداقل رسانده و به جای آن، با اعضای خانواده گفتگو کنند، اشعار آرامشبخش بخوانند، یا به موسیقی ملایم گوش دهند.
- برنامهریزی روزانه: داشتن یک برنامه منظم با فعالیتهای مشخص مانند تماشای فیلم، مطالعه، بازیهای فکری، آشپزی، یادگیری مهارتهای جدید، دعا، مدیتیشن و تکنیکهای تنفس عمیق، به کنترل اضطراب کمک شایانی میکند.
نقش حیاتی ارتباطات اجتماعی:
ارتباط با دوستان و آشنایان آرامشبخش، یکی دیگر از ستونهای سلامت مادر و جنین است. از اطرافیان درخواست میشود که از صحبت در مورد جزئیات جنگ در حضور مادران باردار خودداری کرده و از افرادی که باعث ایجاد اضطراب میشوند، فاصله بگیرند.
مسئولیت مشترک در ایجاد محیط امن:
حفظ سلامت جنین، تنها وظیفه مادر نیست. رفتار و گفتار همسر و اطرافیان مستقیماً بر سلامت جنین اثرگذار است. مهربانی، درک شرایط مادر باردار و تلاش برای ایجاد محیطی شاد و امن، میتواند از بروز آسیبهای جدی جلوگیری کند.
اهمیت مراقبتهای بهداشتی:
در صورت دسترسی، ادامه دادن حداقل مراقبتهای دوران بارداری، از جمله معاینات ضروری و رعایت بهداشت فردی، اهمیت بسزایی دارد. آمادگی برای زایمان با شناخت علائم آن و داشتن یک کیت اضطراری (شامل یک کیف کوچک حاوی مدارک پزشکی ضروری، لباس نوزاد، پوشاک مادر و اقلام بهداشتی اولیه) نیز توصیه میشود.
بیتوجهی به استرس مادر باردار میتواند پیامدهای جدی برای سلامت جنین به همراه داشته باشد. بنابراین، حمایت همهجانبه از مادران باردار در شرایط بحران جنگ، امری حیاتی است.
تهیه و تنظیم: دکتر آ. زارعی. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند

