یکی از دستاوردهای اولین سفر رئیس جمهور به خراسان جنوبی مصوبه تسریع تامین مالی پروژه راه‌آهن بیرجند – قاین – یونسی بود که علاوه بر اعلام آمادگی کنسرسیوم بانکی برای تزریق ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار به این پروژه، دولت نیز در بودجه امسال ۱۱۳ میلیارد تومان برای آن در نظر گرفته است.

 سفر آیت الله سید ابراهیم رییسی به خراسان جنوبی در ۱۹ شهریور سال گذشته بیش از ۱۰۰ نوع مصوبه در پی داشت که مهمترین آن در بخش عمرانی و زیربنایی تسریع تامین مالی پروژه ریلی استان بود.

احداث راه‌آهن بیرجند – یونسی گناباد یکی از مهمترین طرح‌های زیربنایی استان خراسان جنوبی است که پس از سال‌ها انتظار مردم در اواسط مهر ۱۳۹۸ عملیات اجرایی ۳۲ کیلومتر آن آغاز شد و تاکنون عملیات زیرسازی قطعه ۱۶ راه‌آهن زاهدان – بیرجند – مشهد ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

تصویب راه‌آهن شرق کشور بر پایه خواسته‌های مردمی شکل گرفته است و در نهایت این خط ریلی چابهار در جنوب شرق را به سرخس در شمال شرق ایران متصل می‌کند و نقش مهمی در حمل و نقل مسافر و مبادلات تجاری در شرق ایران و کشورهای همسایه دارد.

اجرای این کریدور در سه قطعه چابهار – زاهدان به طول ۶۳۰ کیلومتر، زاهدان – بیرجند به طول ۶۰۰ کیلومتر و بیرجند – یونسی (خراسان رضوی) به طول ۲۷۱ کیلومتر، مصوبه هیات وزیران را مبنی بر تامین اعتبار در قالب ۷۰ درصد توسط صندوق توسعه ملی، ۲۰ درصد آورده کنسرسیوم ریلی و ۱۰ درصد وزارت راه و شهرسازی دارد.

پروژه راه‌آهن بیرجند به یونسی به لحاظ اتصال مرکز استان به شبکه ریلی از اهمیت زیادی برخوردار است و بیش از سه سال از کلنگ‌زنی آن می‌گذرد؛ پیگیری‌ها و رایزنی‌های زیادی برای تامین منابع مالی این پروژه انجام شده به‌طوری که چند ماه بعد از کلنگ‌زنی ۲ مصوبه هیات وزیران وقت منجر به اختصاص فاینانس داخلی برای اتصال بیرجند به شبکه راه‌آهن سراسری (ایستگاه یونسی) و ۷۰۰ میلیون یورو از محل فاینانس خارجی به منظور احداث راه‌آهن زاهدان به بیرجند شد.

سرعت‌بخشی به احداث راه‌آهن مطالبه مردم از رئیس جمهور

در سفرهای متعدد مسوولان کشوری به خراسان جنوبی و مسوولان استانی به تهران به‌صورت مداوم از تامین اعتبار پروژه ریلی خراسان جنوبی خبر داده شد اما به نظر می‌رسد مهمترین مشکل پیش روی این پروژه بزرگ تخصیص نیافتن اعتبارات لازم است.

موضوع سرعت بخشیدن به روند اجرای پروژه راه‌آهن بیرجند – یونسی به عنوان مطالبه استان در سفر رئیس جمهور به خراسان جنوبی در اوایل تشکیل دولت سیزدهم مطرح شد و طبق دستور آیت الله رئیسی مقرر شد وزارت راه و شهرسازی این موضوع را تا حصول نتیجه پیگیری کند.

پس از این تاکید و دستوررییس جمهور مبنی بر تشکیل کنسرسیوم ریلی از سوی وزرات راه و شهرسازی و بانک‌های عامل که جزو مصوبات سومین سفر استانی نیز قرار گرفت، دوره تازه‌ای از تلاش‌ها برای تامین منابع مالی و سرعت دادن به پروژه ریلی آغاز شد.

به اذعان کارشناسان فنی این تزریق اعتبار عامل مهمی برای تحرک پروژه‌های راکد استان بوده و نویدبخش آغاز دوران جدیدی از جهش در اجرای طرح‌های زیربنایی استان است که قطعا منجر به ارتقای شاخص‌های بهره‌مندی در راستای سیاست عدالت‌محوری و محرومیت‌زدایی دولت مردمی می‌شود.

نشست آذر سال گذشته وزیر فقید راه و شهرسازی  در راستای تعیین تکلیف سهم عاملیت بانکی در پروژه ریلی خراسان جنوبی نخستین اقدامی بود که به منظور تحقق مصوبه سفر رئیس جمهور برگزار شد.

سیاستی که وزارت راه و شهرسازی در استان دنبال کرده، این است که در اسرع وقت مرکز استان به راه‌آهن سراسری وصل شود و به نظر می رسد با پیگیری مدیریت عالی استان این جریان دارد به ثمر می‌رسد.

دیدارهایی که استاندار خراسان جنوبی در یک سال گذشته با رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی و مدیران عامل بانک‌های مختلف در تهران داشته منجر به مساعدت این صندوق برای پرداخت تسهیلات به پروژه ریلی استان شده است.

در این دیدارها مقرر شد صندوق توسعه ملی، مساعدت لازم را برای پرداخت ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان تسهیلات، بدون الزام به تامین آورده بانک‌های عامل انجام دهد که این تصمیم مهم گامی بلند در پیشبرد پروژه راه‌آهن بیرجند است.

از دیگر مصوبات این است که با نظر مساعد رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی، موضوع تامین ۲۰ درصد سهام مالکانه توسط سرمایه‌گذار به‌صورت تدریجی (کسر ۲۰ درصد از صورت وضعیت کارکرد سرمایه‌گذار) در هیات امنای صندوق توسعه ملی طرح و تصویب شود.

دیداری که استاندار خراسان جنوبی با مدیر بانک رفا  داشت نیز منجر به افزایش ۲ برابری سهم این بانک در اعتبارات پروژه راه‌آهن بیرجند – یونسی شد لذا بانک رفاه به عنوان سرگروه کنسرسیوم بانکی نسبت به افزایش سهم عاملیت خود در تامین اعتبارات پروژه راه‌آهن موافقت کرد و در پی این موافقت، سهم عاملیت این بانک از سقف ۳۰۰ میلیارد تومان به ۶۰۰ میلیارد تومان افزایش می‌یابد.

بانک رفاه همچنین پذیرفت، موضوع افزایش سهم عاملیت دیگر بانک‌های عضو کنسرسیوم را پیگیری کند.

۲۹ دی سال گذشته  بانک تجارت با افزایش ۲ برابری سهم خود در تامین اعتبارات پروژه راه‌آهن خراسان جنوبی موافقت کرد و این استان یک گام دیگر به تشکیل کنسرسیوم بانکی نزدیک‌تر شد، هفتم بهمن ۱۴۰۰ هم بانک خاورمیانه با پذیرش عاملیت ۳۰۰ میلیارد تومان در تامین منابع مالی راه‌آهن از طریق کنسرسیوم موافقت کرد.

اعلام موافقت بانک ایران زمین در ۲۵ اسفند سال گذشته با پذیرش عاملیت به مبلغ ۱۰۰ میلیارد تومان، اعلام موافقت بانک تجارت در ۲۶ اسفند با پذیرش عاملیت به مبلغ ۵۰۰ میلیارد تومان، اعلام موافقت بانک ملت در ۱۸ خرداد امسال با پذیرش عاملیت به مبلغ ۵۰۰ میلیارد تومان و اعلام موافقت بانک ملی در ۱۱ تیر امسال با پذیرش عاملیت به مبلغ ۵۰۰ میلیارد تومان از دیگر نتایج پیگیری‌های مسوولان برای تامین منابع مالی این پروژه کلان بوده است.

واقعیت این است که استان‌های سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی در سال‌های گذشته با پیشرفت‌های متفاوت، سهمی از شروع پروژه راه‌آهن شرق داشتند اما خراسان جنوبی در گذر این سال‌ها سهمی نگرفته و پروژه پیشرفت مطلوب نداشته است.

اتصال بیرجند به ریل سراسری منشاء تحولات اقتصادی و اجتماعی

اتصال بیرجند به ریل سراسری علاوه بر ایجاد امکانات رفاهی و سفر برای مردم، منشاء تحولات بزرگ اقتصادی و اجتماعی در این منطقه مرزی خواهد شد زیرا خراسان جنوبی با وجود محصولات متنوع کشاورزی و معدنی برای فروش و صادرات به زیرساخت حمل و نقل نیاز مبرم دارد.

از این جهت است که رئیس جمهور با توجه به شناختی که از خراسان جنوبی دارد، در سفر به این استان تاکید کرد: نسبت به کریدور ریلی استان و نیازی که بیان شده با محوریت وزیر راه و شهرسازی و دعوت بانک‌های عامل مشکلات موجود بررسی و به شکلی حل شود لذا میزان اعتباراتی که باید برای راه‌های مواصلاتی به‌ویژه ریل پرداخت شود، در دستور کار قرار گیرد.

خراسان جنوبی همواره یکی از استان‌های کمتر برخوردار در حوزه زیرساخت‌های حمل و نقل به‌ویژه بزرگراه و ریل محسوب شده و با وجود قرار داشتن در ۲ کریدور اصلی کشور و مرز مشترک با افغانستان، بسیاری از جاده‌های استان هنوز دوطرفه است.

دومین سفر رئیس جمهور به خراسان جنوبی فرصتی برای تکمیل طرح‌های مهم و زیربنایی استان به شمار می‌رود تا هرچه زودتر مردم از آنها منتفع شوند و به گفته مسوولان اگر منابع مالی پروژه راه‌آهن به‌موقع تامین شود سه تا چهار سال آینده شاهد بهره‌برداری راه‌آهن بیرجند به یونسی و تحولات بزرگ در این منطقه خواهیم بود.

هزینه‌کرد ۸۰ میلیارد تومان اعتبار در پروژه راه‌آهن

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی درباره آخرین روند اجرای مصوبه سفر اول رئیس جمهور برای پروژه راه‌آهن بیرجند به خبرنگار ایرنا گفت: جلساتی برای انعقاد قرارداد مشارکت برای احداث راه‌آهن بیرجند – یونسی و رفع ابهامات صندوق توسعه ملی و آمادگی صندوق توسعه ملی برای پرداخت مبلغ ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان فاینانس به این پروژه برگزار شده است

وحید داعی افزود: در این راستا جلساتی با حضور استاندار خراسان جنوبی، مدیران عامل بانک‌ها همچنین صندوق توسعه ملی تشکیل شده است که در نتیجه آن همه بانک‌های عضو کنسرسیوم بانکی به صندوق توسعه ملی مبلغ عاملیت خود را به ۲ برابر افزایش دادند.

وی عنوان کرد: به این صورت مبلغ ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان تکمیل شده و طبق آخرین پیگیری‌ها آمادگی کنسرسیوم بانکی به صندوق توسعه ملی برای انعقاد قرارداد اعلام شده است.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی گفت: انتظار می‌رود هرچه سریعتر سازمان برنامه و بودجه کشور تضمین لازم را به نفع بانک‌های عامل صادر تا متعاقبا قرارداد بین کنسرسیوم بانکی و صندوق توسعه ملی منعقد و تسهیلات ریالی به مبلغ ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان به پروژه تزریق شود.

وی اختصاص ۵۰ میلیارد تومان برای تکمیل راه‌آهن بیرجند – یونسی توسط سازمان برنامه و بودجه کشور در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ را از دیگر مصوبات سفر رئیس جمهور در شهریور سال گذشته برشمرد و افزود: مصوبه در ۹ مهر امسال ابلاغ شد و پروژه در استان خراسان جنوبی در قالب یک قطعه از بیرجند به سمت قاین در دست اقدام است.

داعی با اعلام اینکه ۱۱۳ میلیارد تومان اعتبار در بودجه سال جاری برای راه‌آهن بیرجند – یونسی در نظر گرفته شده است گفت: سال گذشته سهم راه‌آهن از بودجه ۶۰ میلیارد تومان بود.

وی از پیشرفت ۱۰ درصدی کل پروژه راه‌آهن بیرجند – یونسی خبر داد و گفت: تاکنون در قطعه ۱۶ از سمت بیرجند حدود ۸۰ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است که ۳۰ میلیارد تومان آن امسال تخصیص یافت.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی اظهار داشت: اکنون ۹۰ کیلومتر از این پروژه در قالب ۲ قطعه شروع به ساخت شده که قطعه شماره ۱۶ در استان خراسان جنوبی به طول ۳۲ کیلومتر و با پیشرفت فیزیکی حدود ۲۰ درصد در مرحله زیرسازی است.

وی افزود: ۱۸۱ کیلومتر از این مسیر فاقد پیمانکار بوده و قطعه شماره ۲۳ در استان خراسان رضوی نیز به طول ۵۸ کیلومتر و با پیشرفت فیزیکی ۷۵ درصد در مرحله زیرسازی است.

استاندار خراسان‌ جنوبی هم روز گذشته در جلسه پیگیری مصوبه پروژه راه‌آهن بیرجند- قاین – یونسی به ریاست معاون اجرایی رئیس جمهور که در نهاد ریاست جمهوری برگزار شد به بحث و تبادل نظر پیرامون بررسی راهکارهای تسریع در روند اجرای پروژه ریلی استان پرداخت.

میزان پیشرفت فیزیکی پروژه و بررسی موانع موجود در مسیر اجرای کار از موضوعات مطرح شده در این نشست بود که با حضور نماینده مردم قاینات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی، مدیرکل راه و شهرسازی استان و مسئولان سازمان برنامه و بودجه، وزارت راه و شهرسازی، بانک‌های عامل و صندوق توسعه ملی در محل دفتر معاون اجرایی رئیس جمهور برگزار شد.

راه‌آهن بیرجند – یونسی ۲۷۱ کیلومتر طول دارد که از مناطقی همچون بیرجند، قاین، گناباد و یونسی در استان خراسان رضوی عبور خواهد کرد تا مرکز خراسان جنوبی را به خط ریل سراسری متصل کند.

سفر اول رئیس جمهور به خراسان جنوبی در نوزدهم شهریور پارسال بیش از ۱۰۰ نوع مصوبه در پی داشت که از این تعداد ۸۰ مصوبه در زمینه عمرانی و زیرساختی بوده است.

نویسنده ،خبرنگار و سردبیر: ا .حسن پور